|
SERT DOLGU KAYNAKLARI :
Sert
dolgu kaynağı, modern mühendislik alanlarında önemi sürekli
artmaktadır. Aşınma, korozyon ve diğer tür yüzey bozulmalarının
yaşandığı durumlarda, sert dolgu kaynakları metalik parçaların
ekonomik şekilde yenilenmesine olanak verir. Yenileme işlemi,
metal-metale sürtünmeden dolayı aşınan parçaların, ör: haddelerin,
vinç tekerleklerinin, millerin, rayların, yanında, mineral
aşınmasına maruz parçaların ör : iş makinalarının, taşıyıcı
helezonların, ekskavatör kepçelerinin sert dolgu ile yenilenmesini
de kapsar.
Sert dolgu kaynağı yalnız parçaların yenilenmesi için değil, aynı
zamanda yeni parçaların ve takımların üretilmesinde de yoğun olarak
uygulanır. Bu üretim işleminde, taşıyıcı olarak kullanılan alaşımsız
veya düşük alaşımlı çelik malzemelerin yüzeyleri, istenen
özelliklere sahip bir kaynak metali verecek kaynak malzemesi ile
kaplanır.
Sert dolgu kaynaklarında karar vermekte en önemli faktör aşınma
şartlarıdır, bu, aşınmanın metal, mineral, korozyon, kavitasyon,
erozyon veya yüksek sıcaklık tarafından mı oluştuğudur. Kullanılacak
kaynak malzemesinin seçimi bu şartlara bağlıdır. Bunun yanında, ana
metalin kimyasal kompozisyonunu bilmek, ön tav ve son tav
sıcaklıklarının belirleye bilmek için çok önemlidir.

Sert dolgu yapılacak iş parçasının kullanıldığı yerdeki aşınma
şartlarına göre, kaynak metali bu şartlar için uygun özelliklere
sahip olması gerekir. Bu özellikler aşağıdaki şekilde sıralanabilir
:
-
Kaynak sonrası sertliği
-
Yüksek sıcaklıklardaki sertlik
-
Metal-metal aşınmasına direnç
-
Abrazyon ve öğütme aşınmasına direnç
-
Darbe Direnci
-
Korozyon direnci
-
Paslanmaya ve tufalleşmeye direnç.
Bazı durumlarda, bu aşındırma faktörlerinde bir kaçı aynı anda var
olabilir, bu şartlarda kaynak metali ilgili özelliklerin tümüne
sahip olmalıdır. Bu nedenle, uygun kaynak metalinin bilinçli seçimi
zorunludur. Tabiki, bu özelliklerin hepsini sağlayacak tek bir
kaynak malzemesi yoktur. Ancak, pek çok durum için yeterli başarıyı
sağlayacak en uygun kaynak malzemelerini bulmak ve seçmek
mümkündür.
Kaynak
Malzemeleri :
Sert dolgu kaynak malzemeleri DIN 8555 standardında
sınıflandırılmıştır. Bu standardta kaynak malzemeleri alaşım türüne
ve sertlik düzeylerine göre sınıflandırılmıştır. Bunların yanında
üretim şekli (ör : GO = döküm, GF = özlü tel) ve kaynak metalinin
özellikleri ( ör : C = korozyon direnci, K = soğuk çalışma ile
sertleşebilir) de belirtilmiştir. Bu standard detayları ile kaynak
malzemelerindeki en önemli özellikleri belirtilmiştir.
Takımların Sert Dolgu Kaynağı :
Sert dolgu kaynağının diğer ilginç bir uygulama alanı da sert
takımların ör : bıçakların, zımba kalıplarının, kesme kenarlarının,
derin çekme kalıplarının yenilenmesidir. Bu uygulama alanında �
adımsal sertleştirerek kaynak� önemli bir başarı sağlamaktadır.
Kaynak işlemi, çeliğin TTT- eğrisinde bulunan perlit ve beynit
alanları arasındaki ötelenmiş dönüşüm sıcaklığında yapılır. Böylece
çeliğin sertleşebilirliğinin bertaraf edildiğinden emin olunur.
Genellikle, kaynağın yapıldığı sıcaklıklar 400°C ile 600°C
arasındadır. �Adım kaynağı methodu�, bu tür çeliklerde östenitik
dönüşümün belli bir sıcaklık aralığında ötelendiği gerçeğine
dayanmaktadır.
Sert dolgu kaynağının sıralaması :
a)
İş parçasının tavlama sıcaklığına kadar yavaş ısıtılması. Bu
sıcaklıkta yapı tamamen östenite döner.
b)
Adım kaynağının yapılacağı sıcaklığa kadar soğutma, bu sıcaklık
östenitik dönüşümün (TTT-eğrilerine göre) ötelenmesinin en belirgin
olduğu sıcaklıktır.
c)
Bu adım sıcaklığında kaynağın yapılması
d)
İş parçasının havada veya yağda (50°C ile 150°C arasına) soğutulması
e)
İş parçasının temperleme sıcaklığında temperleme işleminin
yapılması, hız çeliklerinde bu sıcaklık 550°C ile 570°C arasındadır.
f)
Kaynak bölgesinin işlenmesi.
Pek çok aşınma problemi için OERLIKON geniş bir ürün gamı ile uygun
çözünleri önermektedir, örneğin ; örtülü elektrod, özlü tel, gazaltı
ve tozaltı kaynağı için masif teller ve tozaltı kaynak tozları. Bu
ürünlerin teknik bilgilerinde uygulama alanları ve tüm teknik
özellikleri verilmektedir.
|