|
SERT LEHİMLEME :
Aynı veya farklı metallerin kendileri ergimeden, 450°C�nin üzerinde
ergiyen bir ilave metal (sert lehim alaşımı) ile birleştirildiği
yönteme sert lehimleme denir. Birleştirilecek parçalar üst üste,
alın alına veya iç içe geçer şekilde bir dizaynda ise, sert lehim
alaşımı birleştirme bölgesine kapiler olarak akarak, sağlam ve
sızdırmaz bir birleştirme sağlar. Bu sert lehim yöntemine kapiler
lehimleme adı verilir. Fakat, birleştirilecek parçalar V-, U-,X-
gibi kaynak ağzı açılıyor ve sert lehim alaşımı ile doldurularak
birleştirme yapılıyorsa; bu sert lehim yöntemine lehim kaynağı adı
verilir. Sert lehimleme yöntemi birleştirme amacı dışında, yüzey
kaplama amacı ile de uygulanabilir.
Sert lehim yönteminde oksi-asetilen üfleci (şalümosu), fırın,
endüksiyon, lehim tabancası, elektrik direnci gibi ısı
kaynaklarından her hangi biri kullanılabilir. Birleştirme dizaynına,
uygulama kolaylığına, üretim hızına bağlı olarak en uygun ısı
kaynağı seçilebilir.
Sert lehim yönteminin en yoğun kullanıldığı üretim alanları; ısıtma,
soğutma, havalandırma sistemleri, bisiklet ve motosiklet imalatı,
otomotiv sanayi, metal mobilya ve beyaz eşya sanayidir.
Sert Lehim Alaşımları :
Sert lehim malzemeleri, DIN 8512, DIN 8513, AWS A5.8 ve ISO 3677
gibi standartlarda sınıflanmış saf metaller veya alaşımlardır. Bu
standartlarda sert lehim alaşımları kimyasal komposizyon, ergime
aralığı, ilave metal tipi v.b. teknik özelliklere göre
sınıflandırılır. OERLIKON sert lehim alaşımları hakkında detaylı
bilgi teknik bilgi formlarında verilmiştir.
Sert Lehim Yüzeylerinin Hazırlanması :
Sert lehimin kalitesi açısından birleştirilecek yüzeylerin hazırlığı
çok önemlidir. Yüzeyler düzgün olmalı ve oksit, çapak, yağ, gres
v.b.�den tamamen arındırılmış olmalıdır. Yüzey hazırlığında keskin
kenar ve köşelerden kaçınılmalıdır. Bu yüzey hazırlığı ve temizlik
mekanik ve kimyasal yöntemlerle yapılabilir. Temizlenmiş yüzeyler
fazla bekletilmeden sert lehimleme işlemine alınmalıdır. Çünkü
bekleme süresinde yüzeyde tekrar oksitlenme olacağından tekrar
temizlenmesi gerekir.
Sert Lehim Dekapanları :
Sert lehimleme öncesinde yüzeye ve sert lehim malzemesinin üzerine
sürülen özel kimyasallara dekapan denir. Dekapanlar sert lehim
alaşımın ergime noktasının 50-100°C altında sıvı hale geçerek,
aşağıdaki görevleri yerine getirirler :
-
Yüzeydeki oksitleri kimyasal olarak çözmek,
-
Ön tavlama esnasında oluşabilecek oksidasyonu engellemek,
-
Sert lehim alaşımının sıvı haldeki yüzey gerilimini düşürerek, iş
parçası üzerinde kolay yayılmasını ve ıslatmasını sağlamak,
-
Bazı durumlarda birleştirme bölgesinin yavaş soğumasını sağlamak,
-
Sert lehim alaşımından önce ergiyerek, yaklaşık sert lehim
sürecinin başladığını bildirirler. Bu özellikle tav rengi
göstermeyen alüminyum ve alaşımlarında önemli bir unsurdur.
Sert lehim esnasında az veya fazla dekapan kullanmamaya dikkat etmek
gerekir. Dekapanın az kullanılması yukardaki görevlerin yeterince
yapılamamasına, fazla dekadan da sert lehim sonrasında çok fazla
dekapan artığına neden olur.
Sert lehimleme sonrasında dekapan artıkları temizlenmelidir, aksi
taktirde dekapanın özelliğine göre bulunduğu bölgede korozyona neden
olabilir. Bu temizlik işlemi su ile yıkayarak, mekanik olarak
fırçalayarak, sert lehimli parça henüz sıcak iken suya daldırılarak
veya kimyasal yollarla yapılabilir.
|
Ürünler
